Bugun biz barefoot oyoq kiyimining baxtli egasi bo'lganlar yoki funksional barefoot oyoq kiyimi sotib olishga qaror qilganlar uchun ma'lumot bilan bo'lishamiz.
Barefoot oyoq kiyimi olamiga salomatlik, sport yoki atrof-muhit sababli kirsangiz ham, barefoot oyoq kiyimiga o'tish — sprint emas, marafon ekanini yodda tutish muhim. «Unutilgan» yurish usullariga ko'nikish va bog'liq xavflarni kamaytirish uchun biroz vaqt kerak.
1. Tanangizga o'tish uchun vaqt kerak
Eski oyoq kiyimingizni boshqa kiyishni istamasligingizni tez tushunsangiz ham, oyoqlaringizga kuch va harakatchanlikni asta-sekin yaxshilash, barmoqlaringiz asta-sekin yoyilib, harakatchanroq bo'lishi uchun vaqt bering. Shuningdek iloji boricha ko'proq vaqtni yalangoyoq o'tkazing.
O'tish xavfsiz bo'lishi uchun o'tish vaqti va oyoq kiyimini doimo tanangiz va oyoqlaringizning hozirgi holatiga moslang. Axir, barchamiz sevimli ishimiz bilan shug'ullanish imkonini beradigan sog'lom va funksional tanaga ega bo'lishni xohlaymiz.
Oyoq kaftlarida biz yillar davomida juda tor va qattiq oyoq kiyimiga siqib kelgan ko'plab mushak va bo'g'imlar bor. Bu oyoq kiyimi oyoqlarimizga sovut yoki plastir kabi ta'sir qilib, ularning to'g'ri rivojlanishi va harakatlanishiga yo'l qo'ymadi. Oyoqlarimiz zaiflashib, deformatsiyaga uchradi.
Shu sababli barefoot oyoq kiyimiga to'liq o'tish uchun ketadigan vaqt har bir insonga bog'liq, lekin asosan oyoqlaringizning hozirgi holatiga, hozirgacha kiygan oyoq kiyimingizga va yalangoyoq o'tkazgan vaqtingizga bog'liq bo'ladi.
Ba'zi odamlar uzoq o'tish davrisiz ham eng yupqa taglikli barefoot oyoq kiyimini osongina kiya boshlashi mumkin, lekin sizda ham xuddi shunday bo'lishi shart emas. Oyoq kafti deformatsiyalarimiz turlicha, shuningdek jismoniy holatimiz, yoshimiz, har kuni yalangoyoq yuradigan vaqtimiz, mashg'ulotlarimiz, yuradigan joylarimiz va yalangoyoq yurish tajribamiz — bularning barchasi muhim rol o'ynaydi.
Masalan, kuniga 30 daqiqadan boshlang, so'ng har kuni barefoot oyoq kiyimida o'tkazadigan vaqtni asta-sekin oshiring. Odatda to'liq o'tish uchun odamlarga 2–3 oy kerak bo'ladi, lekin bu har kimda turlicha bo'lishi mumkin.
Shu tarzda siz oyoq kaftlaringizning harakatchanligi va kuchini sekin va nazorat ostida yaxshilaysiz, oyoq kafti esa bunga barmoqlar orasidagi masofaning kengayishi va harakatchanlikning yaxshilanishi bilan javob beradi. Oyoq kafti shaklini o'zgartirib, kengaya boshlaydi. Xavotir olmang, bunda yomon narsa yo'q. Oyoq kaftingiz shunchaki o'zining tabiiy shakliga qaytadi. Oyoqlaringiz barmoqlar uchun yanada ko'proq joy va yanada yupqaroq taglik talab qila boshlashi mumkin. Oyoqlaringizdagi ko'plab nervlar ilgari qattiq taglik tufayli sezolmagan turli yuzalarni seza boshlaydi.
Agar og'riq sezsangiz (tovon, axill payi, shuningdek son, tizza va h.k. og'risa), barefoot oyoq kiyimini kiyish vaqtini qisqartiring. Shoshilmang.
2. Yurishingizni o'rganing
Tabiiy yurishimizni zamonaviy qattiq oyoq kiyimi tez-tez buzadi. Taglik qalin bo'lgani uchun oyoq kafti yerni sezmaydi, shuning uchun u yuzaga qanchalik kuchli tegishini his qilmaydi. Shu bilan birga oyoq kafti harakatchanligining yo'qolishi va bosh barmoq bilan itarila olmaslik organizmni bir qator kompensatsiyalar qilishga majbur qiladi, bu esa funksional bo'lmagan oyoq kaftiga qaramay tanaga yurish «imkonini beradi». Afsuski, bunday kompensatsiyalar oyoq kafti va to'piq bo'g'imi o'rniga bu vazifani bajaradigan tana qismlarida og'riq va yeyilishga olib kelishi mumkin.
Afsuski, noto'g'ri oyoq kiyimi tufayli orttirgan noto'g'ri yurishimiz barefoot oyoq kiyimida ham saqlanib qoladi, bu esa jarohatga olib kelishi mumkin. Bizga to'g'ri yurishni qaytadan o'rganish kerak. Qanday yurayotganimiz haqida o'ylab, sekin boshlaymiz, qadamimiz yumshoq va nozik bo'lishi kerak.
Tovon polga birinchi tegadi, lekin tovon yostiqchasining bu tegishi nozik bo'lishi kerak, oyoq kaftiga to'liq yuklamani esa faqat butun oyoq kafti polda turganda berish kerak. Oyoqlarimizdagi his-tuyg'uni anglaganimiz sari yerga u qadar qattiq urilmaymiz.
Butun tanani bir chiziqda ushlash muhim (to'piq tizza, son va yelka bilan bir chiziqda). Itarilish bosqichida dumbalarni ishga soling va tayanch oyoq bilan itariling. Yurishda oyoq kafti o'ziga xos prujina vazifasini bajaradi. Oyoq kaftiga yuklama tushganda u pronatsiyaga uchraydi (oyoq kafti yassilanadi, cho'ziladi va kengayadi), so'ng supinatsiyaga (gumbaz ko'tariladi, oyoq kafti qisqaradi), bu esa bizni oldinga itaradi. Itarilish paytida bosh barmoqning faol ishtirok etishi muhim, chunki taglik fastsiyasini cho'zishning yagona yo'li shu — shunda oyoq kafti qattiqlashadi va bizni oldinga itaradi.
Barefoot oyoq kiyimining tagligi tezda yurishingizning yaxshi ko'rsatkichiga aylanishi mumkin.
Rasmdagi yashil chiziq yurish paytidagi to'g'ri kuch yo'nalishini ko'rsatadi: yurish sikli davomida kuch tovonning o'rtasidan 5-oyoq kafti suyagi boshi orqali 1-oyoq kafti suyagi boshiga, so'ng bosh barmoqqa o'tadi.
Qizil chiziq noto'g'ri oyoq kiyimi kiyish natijasida oyoq kaftining o'rta qismi yeyilgan, mos kelmaydigan kuch yo'lini ko'rsatadi. Shuningdek 2- va 3-oyoq kafti suyaklari boshlari orasidagi sohada (kulrang doira) taglik, paypoq yeyilishi va oyoq kafti terisining dag'allashishi bo'lishi mumkin, bu oyoq kafti suyaklari bo'g'imlarining botiq shakli bilan bog'liq (uni juda tor, noto'g'ri shakldagi oyoq kiyimi keltirib chiqaradi va faqat mashqlar bilan tuzatish mumkin).
Bosh barmoqni to'g'ri ishga solish uchun yurishda oyoq kafti to'g'ri yo'naltirilgan bo'lishi kerak. To'g'ri holatni majburlamang, ayniqsa noqulaylik sezsangiz yoki tizza va sonlaringiz ichkariga burilgan bo'lsa. Oyoq kaftining tashqariga burilishi yurishdagi kompensatsiya natijasi hamda to'piq, son bo'g'imlari, barmoqlar va h.k. harakatchanligi yomonlashganining belgisi bo'lishi mumkin va butun tananing harakatchanligi va kuchi ustida ishlashni talab qiladi.
Ba'zi funksional bo'lmagan oyoq kaftlarida yalangoyoq yurganda jimjiloqning oyoq kiyimi chetiga noqulay ishqalanishini sezishingiz mumkin. Bu muammo pronatsiyasi haddan tashqari bo'lgan oyoq kaftlarida, itarilish bosqichida bosh barmoq yetarlicha faollashmaganda paydo bo'lishi mumkin.
3. To'laqonli hayot uchun funksional tana zarur.
Zamonaviy turmush tarzi va hayotimizga olib kiradigan qulayliklar organizmimizga muqarrar ravishda ko'p salbiy ta'sir ko'rsatadi. Stullardan foydalanish va kompyuter hamda telefon oldida o'tirib yoki majburiy holatda o'tkazadigan vaqtimiz sonlarimiz harakatchanligiga, qaddi-qomatga, kuchga va butun tananing tekisligiga chuqur ta'sir qiladi.
Oyoqlardan boshlash juda yaxshi. Oyoq kaftlarimiz — tanadagi har kuni yerga tegadigan yagona yuza, va bu sohadagi har qanday nomutanosiblik butun tananing nomutanosibligiga ta'sir qiladi.
4. Barefoot oyoq kiyimini ishga solish vaqti keldi
Birinchi barefoot juftini tanlash odatda har qanday yangi boshlovchi uchun eng qiyin vazifa. Ko'plab savollaringizga biz ushbu maqolada javob berdik. Birinchi barefoot juftini qanday tanlash kerak? Bu maqolada esa barefoot oyoq kiyimiga o'tish uchun foydalanish mumkin bo'lgan modellarga to'xtalamiz.
Tumshuq qismining to'g'ri shakli — hech qachon murosaga borilmaydigan narsa. Siz tanlaydigan oyoq kiyimining tagligi qalinroqmi yoki yupqaroqmi — baribir uning tumshuq qismi anatomik shaklda bo'lishi va oyoqlaringiz uchun yetarlicha keng bo'lishi kerak (barmoqlar siqilgan boshlang'ich davrdagina emas, oyoqlaringiz tabiiy kengligiga yetganda ham). Barmoqlarni to'g'ri yoyishning yagona yo'li shu.
Taglik qalinligini individual tanlash mumkin, chunki nol perepadli yupqa taglik juda tez o'tish va funksional bo'lmagan oyoq kaftlari bilan birga o'tish davridagi og'riqning eng keng tarqalgan sabablaridan biri bo'lishi mumkin.
Bu yerda turli variantlarni tanlashingiz mumkin:
- darhol eng yupqa taglikni kiya boshlash
- o'tish uchun qalinroq taglikli modelni tanlash
- qalin va yupqa taglikli modellarni almashtirib kiyish
Agar siz barefoot oyoq kiyimi mavzusida yangi bo'lsangiz, oyoqlaringiz zaif bo'lsa yoki ilgari hech qachon yalangoyoq yurmagan bo'lsangiz, eng yaxshi boshlash — qalinroq taglikli barefoot juftini kiyish. Qalin taglik zarbalardan yaxshiroq himoya qiladi va yengil boshlash uchun ko'proq amortizatsiya beradi.
Agar bungacha ko'p yalangoyoq yurgan bo'lsangiz, yupqa taglikli modellar siz uchun qulayroq bo'lishi mumkin. Bunday oyoq kiyimi yerni osonroq his qilish imkonini beradi.
Agar eng yupqa taglikdan boshlamoqchi bo'lsangiz, tanangizni kuzatishni va barefoot oyoq kiyimida o'tkazadigan vaqtni ehtiyotkorlik bilan oshirishni unutmang. Ko'proq amortizatsiya kerakligini his qilsangiz, boshida oyoq kiyimiga patak qo'shishingiz ham mumkin (lekin bu qo'shimcha patak oyoq kiyimida qo'shimcha joy egallashini hisobga oling — kenglik va hajm kamayadi).
Xulosa
Ushbu maqola barefoot oyoq kiyimiga xavfsiz o'tishga va tanangizga ko'proq qulaylik va salomatlik olib kelishga yordam beradi deb umid qilamiz. Ammo turmush tarzidagi har qanday jiddiy o'zgarishda jarohat yoki keraksiz og'riqning oldini olish uchun sekin harakat qilish muhimligini yodda tuting. Qancha vaqt kerak bo'lsa, shuncha shug'ullaning, lekin taslim bo'lmang!
